Bagno [2022] – Przemysław Piotrowski – recenzja

Oj, to było bardzo, bardzo dobre! Jeśli po nieco bardziej zawiłej i uwikłanej politycznie Zarazie ktoś miał jakiekolwiek wątpliwości co do kierunku serii, Bagno rozwiewa je już po kilkudziesięciu stronach. Przemysław Piotrowski wrócił tu do swojej absolutnie szczytowej formy. To powieść o potężnym ładunku emocjonalnym, którą pochłonęłam niemal w jeden dzień. Autor ponownie raczy czytelników mrokiem, obezwładniającym strachem i dusznością, serwując przy tym piekielnie inteligentny dylemat moralny, od którego nie sposób uciec.

O czym jest Bagno?

W Warszawie i okolicach dochodzi do bezprecedensowego dramatu. Znany i bezkarny dotąd sędzia, oskarżany w kuluarach o pedofilię, zostaje uprowadzony. Wkrótce potem w sieci pojawia się transmisja na żywo: zamaskowany sprawca, przedstawiający się jako Kat, rozpoczyna makabryczny publiczny proces. Zapowiada lincz i egzekucję, stawiając społeczeństwo i wymiar sprawiedliwości pod ścianą.

Porywacz ma jednak jeden bezwzględny warunek – jedynym człowiekiem, z którym podejmie jakiekolwiek negocjacje, jest komisarz Igor Brudny. Gliniarz, który sam nosi na ciele i duszy głębokie blizny po koszmarze sierocińca sióstr hieronimek, staje w obliczu potwornej próby. Aby powstrzymać samosąd i nie dopuścić do krwawej eskalacji, musi ratować człowieka, którym z głębi serca gardzi.

Teatr publicznego linczu i topos sprawiedliwego kata

Z perspektywy kulturoznawczej i filologicznej Bagno to jedna z najciekawiej skonstruowanych części całego cyklu. Piotrowski sięga po bardzo stary, wręcz średniowieczny topos teatru okrucieństwa i publicznej kaźni, przenosząc go w realia współczesnego internetu, mediów społecznościowych i patostreamingu. Zbrodnia staje się tu widowiskiem, a anonimowy tłum – współwinnym sędzią i katem w jednym.

Fascynująco wypada sam motyw oprawcy. Kat nie jest psychopatą mordującym w imię irracjonalnego obłędu. To postać wyrastająca z tradycji mściciela mitycznego – kogoś, kto w akcie skrajnej desperacji bierze na siebie grzech oczyszczenia świata tam, gdzie zawiódł aparat państwa. Piotrowski kapitalnie dekonstruuje figurę kata: stawia go w roli oskarżyciela hipokryzji elit, przez co granica między sprawiedliwością a bezprawiem staje się płynna i niebezpiecznie grząska.

Etyczny klincz i zmysłowa klaustrofobia

Największa siła tej powieści tkwi w konstrukcji dramatu samego Brudnego. Autor zafundował swojemu bohaterowi nie lada dylemat etyczny – a co najważniejsze, w ten sam klincz bezlitośnie wciąga czytelnika. Czy należy za wszelką cenę chronić potwora w imię litery prawa? Jak bronić systemu, który sam wielokrotnie zawiódł najsłabszych? Podczas lektury nie da się pozostać obojętnym; wewnętrzny spór o granice moralności rezonuje na każdej stronie.

Tytułowe Bagno działa na dwóch poziomach. To metafora moralnego uwiądu, w którym toną instytucje i ludzie, ale też fizyczna, duszna materia, którą Piotrowski operuje po mistrzowsku. Atmosfera jest tak gęsta, mroczna i klaustrofobiczna, że można poczuć ją niemal wszystkimi zmysłami. Rytm narracji jest bezbłędny – odliczanie czasu, presja opinii publicznej i desperackie ruchy śledczych nadają akcji zawrotne tempo.

Podsumowanie

Bagno to triumfalny powrót do tego, co u Piotrowskiego cenię najbardziej: bezkompromisowości, psychologicznego ciężaru i odwagi w zadawaniu pytań, na które nie ma łatwych odpowiedzi. Świetna konstrukcja fabularna, znakomicie poprowadzona postać oprawcy i potężny ładunek napięcia czynią z tego tomu absolutną perłę w historii o Igorze Brudnym.

Dla mnie to bezsprzecznie jeden z najmocniejszych i najbardziej angażujących polskich thrillerów ostatnich lat.

Fabuła i tempo akcji
Kreacja bohaterów
Styl i język
Konteksty i motywy
Klimat i emocje
OCENA:

KATEGORIE

Kryminał

No responses yet

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *