Inkub [2019] – Artur Urbanowicz – recenzja

Świetna, bezbłędnie poprowadzona lektura, która trzyma w żelaznym napięciu dosłownie od pierwszej do ostatniej strony! Artur Urbanowicz stworzył monumentalną opowieść grozy, która jest do szpiku kości niejednoznaczna, całkowicie nieprzewidywalna i nasączona magią oraz tajemnicą do absolutnych granic. Spędzony z tą powieścią czas uważam za wybitnie udany – to jedna z tych książek, które po odłożeniu na półkę wciąż nie dają spokoju i rezonują w myślach jeszcze przez długie dni.

O czym jest Inkub?

Akcja zabiera nas w surowe, mgliste i odcięte od świata zakątki Suwalszczyzny – do niewielkiej wsi Jodoziory. To tam w latach 70. doszło do serii makabrycznych, niewyjaśnionych zjawisk i tajemniczej śmierci lokalnej znachorki, uważanej przez sąsiadów za czarownicę. Po latach w tę samą okolicę trafia dwoje śledczych: sceptyczny, zafiksowany na punkcie logiki i fizyki policjant oraz jego współpracownik. Próbują rozwikłać zagadkę powtarzających się samobójstw i anomalii skupionych wokół opuszczonego, owianego złą sławą domu na kolonii.

To, co miało być chłodnym, racjonalnym dochodzeniem, błyskawicznie zamienia się w konfrontację z siłą, której nie da się zmierzyć żadnym aparatem pojęciowym. Jodoziory kryją w sobie mrok gęstszy niż podlaskie bagna, a przeszłość nie zamierza pozostać w zapomnieniu.

Folklor, demonologia i topos suwalskiego pogranicza

Z perspektywy kulturoznawczej i filologicznej Inkub to prawdziwy majstersztyk w kategorii rodzimego folk horroru. Urbanowicz nie kopiuje zachodnich schematów; sięga głęboko w słowiańskie i jaćwieskie korzenie, wplatając w narrację lokalne podania, przesądy i prawidła tradycyjnej demonologii ludowej.

Tytułowy demon i postać „wiedźmy” nie są tu tanimi rekwizytami rodem z kina klasy B. Autor znakomicie eksploruje motyw obcości i wykluczenia w hermetycznej społeczności. Wieś w Inkubie funkcjonuje na prawach archaicznej mikromonarchii: rządzi się własnym kodeksem, milczeniem i lękiem przed tym, co nieznane. Suwalszczyzna – ze swoim specyficznym mikroklimatem, pustkowiami i pamięcią dawnych plemion – staje się wręcz autonomicznym bytem, w którym sacrum nierozerwalnie miesza się z pogańskim, chtonicznym profanum.

Racjonalizm w starciu z metafizyką

Urbanowicz kapitalnie bawi się konwencją powieści detektywistycznej i ghost story. Centralnym punktem konstrukcyjnym jest tu wieczny spór rozumu z wiarą w nienazwane. Zestawienie analitycznego, niemal podręcznikowo naukowego umysłu głównego bohatera z irracjonalną, niepojętą grozą tworzy fascynujące pęknięcie.

Nacisk na psychologię postaci sprawia, że szaleństwo i obłęd, w które stopniowo osuwają się bohaterowie, są boleśnie namacalne. Napięcie nie bierze się wyłącznie z klasycznych „jump scare’ów” na kartach książki; wynika z dusznej, paranoicznej atmosfery i narastającego poczucia, że racjonalny porządek świata jest tylko kruchą, iluzoryczną skorupą.

Podsumowanie

Inkub to literatura grozy najwyższej próby – inteligentna, doskonale przemyślana kompozycyjnie i napisana z ogromnym rozmachem oraz szacunkiem dla tradycji gatunku. Urbanowicz udowadnia, że polski folklor ma w sobie potężny, niewyeksploatowany potencjał mroku, który w odpowiednich rękach staje się literackim złotem.

Dla każdego miłośnika nieoczywistej grozy, tajemnic pogranicza i gęstej, niepokojącej aury jest to lektura bezwzględnie obowiązkowa.

Fabuła i tempo akcji
Kreacja bohaterów
Styl i język
Konteksty i motywy
Klimat i emocje
OCENA:

KATEGORIE

Horror

No responses yet

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *